عراقي‌ها پس از 208 روز از پايان انتخابات كه روزهاي خونيني را پشت سرگذاشتند، سرانجام با انتخاب و معرفي نوري المالكي به عنوان نخست وزير به پارلمان گام بلندي را جهت تشكيل دولت برداشتند.

سرانجام پس از چندين ماه کشاکش بر سر تشکیل دولت در عراق، اتحاد شیعیان بر سر تعیین نخست‌وزیر، برنامه‌های آمریکا برای این کشور را عقب زد.

هفت ماه قبل انتخابات پارلمانی عراق برگزار شد که اتحاد شیعیان 159 کرسی (89 کرسی دولت قانون و 70 کرسی ائتلاف ملی) کسب کردند. با این حال مانع‌تراشی آمریکایی‌ها از طریق جریان العراقیه که 91 کرسی به دست آورد موجب تأخیر در تشکیل دولت عراق شد.

جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور آمریکا چندین بار به عراق سفر کرد و حمایت خود را از جریان العراقیه اعلام کرد اما واقعیت این بود که نخست‌وزیر باید 163 رأی (نصف به علاوه یک رأی از 325 رأی) در مجلس می‌آورد و العراقیه فقط 91 کرسی به دست آورده و با گردآوری متحدان دیگر حداکثر 100 رأی در مجلس می‌آورد.

اختلاف‌افکنی العراقیه به کمک آمریکا و عربستان سعودی در میان شیعیان و عمده شدن اختلافات مالکی با جریان صدر، راه را بر ائتلاف شیعیان بست اما بالاخره یک گروه 14 نفره متشکل از هفت نماینده مالکی و هفت نماینده ائتلاف ملی، روز جمعه نشستی برگزار و درباره نخست‌وزیری مالکی توافق کردند.

در این میان جریان صدر خواهان هشت کرسی (ثلث ضامن در کابینه) در دولت بود که روز جمعه به هفت کرسی راضی شد و به نخست وزیر مالکی رأی داد.

العراقيه داعيه دار رياست جمهوري است

مالکی هم پذیرفت که جریان‌های شیعه را در تصمیم‌گیری‌ها بیشتر دخالت بدهد و حدود دو هزار زندانی گروه صدر را آزاد کند. در حال حاضر مالکی با 159 رأی شیعیان و 57 رأی کردها و حتی آرای جریان‌هایی مثل جواد بولانی (6 کرسی) و مسیحیان و اقلیت‌های دیگر (7 کرسی) می‌تواند نخست‌وزیر شود و طالبانی نیز، با همین تعداد می‌تواند رئیس‌جمهور باشد اما ممکن است گروه بارزانی به ریاست جمهوری طالبانی رأی ندهد. طالبانی به دو سوم رأی مجلس (217 رأی) برای رئیس‌جمهور شدن نیاز دارد.

در حالی که مشکل تعیین نخست‌وزیر رفع شده است، گروه العراقیه اکنون داعیه کسب مقام ریاست جمهوری را دارد. «شاکر کتاب» سخنگوی العراقیه گفت: اگر از نخست‌وزیری دست بکشیم هرگز از پست ریاست جمهوری کنار نمی‌کشیم.
جریان العراقیه که یک جریان سنی است قرار است ریاست مجلس را در دست داشته باشد اما آنها تهدید کرده‌اند که اگر ریاست جمهوری به آنها داده نشود در تشکیل مجلس شرکت نمی‌کنند.

از طرفی جریان طالبانی با واگذاری ریاست جمهوری به سنی‌ها موافق نیست اما بارزانی موضع نرم‌تری اتخاذ کرده است. البته سخنگوی العراقیه از قول طالبانی مدعی شد ریاست جمهوری پست انحصاری کردها نیست و قابل مذاکره است.

كركوك برگ برنده پست رياست جمهوري

اما به نظر مي رسد اگر اختلاف میان سنی‌ها و کردها برسر کرکوک برطرف شود می‌توان گفت العراقیه ریاست جمهوری را در دست خواهد گرفت اما تحقق اینکه کرکوک را به کردها (بارزانی)بدهند بسیار مشکل است.

در همین حال ملک عبد‌الله بن عبد‌العزیز شاه عربستان سعودی، ضمن تبریک دولت و ملت عربستان به نوری المالکی برای احراز نخست‌وزیری برای وی آرزوی موفقیت‌ کرد. ترکیه و سوریه نیز نخست‌وزیری مالکی را تبریک گفته‌اند. همچنین آمریکایی‌ها با پذیرفتن نخست‌وزیری مالکی از مواضع خود بر ضد شیعیان عراق عقب‌نشینی کردند.

 

تفكرات علاوي و چالش‌هاي پيش روي عراق

 

آمریکایی‌ها که ایران را به دخالت در امور عراق و حمایت از مالکی متهم می‌کردند، در سفر اخیر بایدن به عراق، حمایت خود از علاوی را برای احراز نخست‌وزیری ابراز نکردند هر چند حمایت خود از ماندن علاوی در قدرت را بیان داشتند.

در حال حاضر علاوی به دنبال احراز پست ریاست جمهوری، کاهش اختیارات نخست‌وزیر، افزایش اختیارات رئیس‌جمهور و تسلط بر شورای امنیت ملی عراق برای بازگرداندن بعثی‌ها به قدرت است.

 آمریکایی‌ها از برنامه‌های علاوی برای قبضه ارتش و ریاست جمهوری حمایت می‌کنند، در قانون اساسی عراق درباره اختیارات شورای امنیت ملی و ریاست جمهوری، سکوت‌هایی وجود‌ دارد که جریان العراقیه می‌تواند از آن به نفع خود استفاده کند.