شعارهاي نادرست "جانمككين" نامزد جمهوريخواه در حمايت از سياستهاي شكست خورده آمريكا درعراق، افغانستان، ايران و بطوركلي خاورميانه و بحران اقتصادي آمريكا مهمترين عواملي است كه شكست وي را در اين انتخابات رقم زدند.شكست وي در اين اعنوان ميكنند.
رئيس جمهور منتخب آمريكا پس از پيروزي قاطع در انتخابات رياست جمهوري، با اين جمله كه "تغييرات در راه است" قول داد اصلاحات گستردهاي در تمامي زمينهها صورت گيرد كه قويترين احتمال پيروزي از سياستهاي دموكراتها و شخص كلينتون است.
برخي از كارشناسان پيش از انتخابات آمريكا، جنگ عراق و تنش ميان ايران و آمريكا را از جمله دلايلي مهم كه ميتواند مقدمات شكست "جان مككين" را فراهم كند (كه همينطور نيز شد) اعلام كرده بودند.
نامزد حزب دموكرات آمريكا در رقابتهاي انتخاباتي خود متعهد شد كه سياست مذاكره با ايران را در پيش بگيرد و صلح را ميان فلسطينيها و اسرائيليها برقرار سازد و نيروهاي آمريكايي را از عراق خارج كند.
به نظر ميرسد كه مشكل واشنگتن در خاورميانه تنها مربوط به حضور نظامي ايالات متحده در اين منطقه نيست بلكه سياستهاي خاورميانهاي آن به گونهاي است كه مخالف ارزشهاي مردم اين منطقه است. با وجود اين، بايد منتظر بود و ملاحظه كرد كه سياست خاورميانهاي اوباما در عمل چه سمت و سويي خواهد داشت چرا كه تجربه ثابت كرده كه تفاوتهاي زيادي ميان شعار و عمل وجود دارد. هرچند اميدواريم كه رئيس جمهور جديد آمريكا سياست معقول و واقع بينانهاي در قبال تحولات خاورميانه در پيش بگيرد.
با توجه به موضوع مهم جنگ عراق كه مردم آمريكا از آن ابراز خستگي كرده بودند به نظر ميرسد كه افكار عمومي آمريكا براي رهايي از جنگ آراء خود را به سود اوباما به صندوق ريختند.
* نقش عراق در انتخاب اوباما
منتقدان مككين از رفتار او كه هنوز نشانههايي از رفتار نظامي را در خود دارد انتقاد ميكردند و ميگفتند انديشه و عقل او در سياست نشانههاي نظامي در خود دارد. مككين با حمايت همهجانبه از جرج بوش رئيسجمهور آمريكا از عملكرد او در عراق حمايت كرد در حاليكه مردم آمريكا به شدت از جنگ در عراق و افغانستان خسته شدهاند. بسياري از كارشناسان معتقدند مردم آمريكا براي فرار از سياستهاي بوش به باراك اوباما راي دادند.
* نقش بحران مالي آمريكا در انتخاب اوباما
بحران اقتصادي آمريكا از ديگر عوامل مهمي است كه سبب شد مردم آمريكا در مقابل مككين راي خود را به اوباما بدهند، زيرا مردم آمريكا وضع نابسامان اقتصادي كشورشان را نتيجه هزينههاي كشورشان در جنگهاي مختلف ميدانند و اين در حالي است كه اوباما از جنگ آمريكا در عراق انتقاد و مككين به شدت حمايت ميكرد.
مككين از نخستين كساني بود كه از كاخ سفيد و دولت جرج بوش به دليل اشغال عراق با نيروي اندك و ناكافي انتقاد كرد و او تا ديروز كه در آستانه ورود به كاخ سفيد قرار داشت همچنان بر باقي ماندن در عراق تا رسيدن به پيروزي تاكيد ميكرد. وي تا جايي در اين موضوع پيش ميرود كه گفته ميشود حاضر است پيروزي در انتخابات را از دست بدهد ولي جنگ در عراق به پيروزي برسد.
* حمايت مككين از رژيم صهيونيستي در قبال ايران و شكست وي در انتخابات
مككين همچنين يكي از حاميان سرسخت رژيمصهيونيستي است. وي در مارس 2008 در سفر به فلسطين اشغالي اعلام كرد "قدس" پايتخت اسرائيل است و اين سخني است كه جامعه بينالمللي هنوز آن را بر زبان نياورده است. وي همچنين درباره تنش ميان رژيمصهيونيستي با ايران، حمايت كامل خود را از اين رژيم اعلام كرد.
جان مككين در جريان يك سخنراني در آوريل 2007، در يك جلسه پرسش و پاسخ در ايالت كاروليناي جنوبي، آوازي منسوب به گروه "بيچ بويز" در پشت ميكروفون به شوخي سر داد كه در آن آواز خوانده شده: "بر روي ايران بمب بمب بمب بمب بريزيم" (Bomb bomb bomb bomb Iran) كه اين واقعه باعث بروز واكنشهايي در مطبوعات شد.
در هشتم فوريه 2008 نيز جان مككين درباره ايران گفت "من همچنان در بيم بلندهمتي آنان [ايرانيان] هستم، كه چيرگي ايراني بر منطقه به درازاي تاريخ است." اين سخنان با واكنشهاي بسياري را در روزنامهها در پي داشت.
بسياري از كارشناسان معتقدند، مردم آمريكا از سياست خارجي باراك اوباما رئيس جمهور جديد اين كشور استقبال كردند زيرا وي خواهان گفتوگوي مستقيم و بدون پيششرط با ايران است حال آنكه مككين در ادامه سياستهاي تند نومحافظهكاران آمريكا دائما از برخورد بيشتر و تنش افزونتر با ايران سخن ميگفت.
در پي ابراز اين تمايل پنج وزير خارجه سابق آمريكا نيز در سخناني از نگاه باراك اوباما براي مذاكره بدون پشي شرط با ايران حمايت كردند و خواستار گفتگو و رايزني با ايران شدند. آنها بارها اعلام كردهاند كه ايران نقش محوري و تعيين كنندهاي در معادلات منطقهاي ايفا كرده است اين درحالي است كه جمهوريخواهان با ناديده گرفتن اين برگ برنده شكست خود را در انتخابات آمريكا از پيش تضمين كردند.
كلام آخر
هرچند انتخاب اوباما به عنوان رئيس جمهور آمريكا، تكيه نومحافظهكاران افراطي بر قدرت در واشنگتن را پس از 8 سال خاتمه داد اما وي در چهار سالي كه در مسند قدرت خواهد بود، با چالشهاي بسياري روبرو است. مهمترين چالشهاي رئيس جمهور آينده آمريكا را ميتوان در مقولههاي سياستهاي داخلي و خارجي ايالات متحده تقسيم بندي كرد. كارشناسان سياسي و اقتصادي در آمريكا معتقدند با توجه به بحران اقتصادي كه گريبانگير آمريكا شده است مهمترين مشكلات داخلي رئيس جمهور منتخب بنبست اقتصادي و امنيت ملي خواهد بود به عبارتي جانشين بوش در كاخ سفيد با مشكلاتي در زمينه اقتصادي كه از دهه 1930 در چنين مقياسي وجود نداشتهاند رويارو خواهد بود.
بحران اقتصادي، سيستم سلامت و بحران تأمين خدمات اجتماعي، كمبود انرژي، مالياتها؛ هزينههاي جنگ تحميل شده بر مردم ، مبارزه با تروريسم و القاعده، افغانستان؛ باتلاق ماشين جنگي آمريكا، عراق و توافقنامه امنيتي واشنگتن – بغداد، پاكستان و تجاوز به غيرنظاميان، بحران روابط با روسيه چين و كره شمالي، روند صلح خاورميانه، رميم وجهه آمريكا نزد جهانيان و تقويت روابط با متحدان، زندان گوانتانامو، پيشرفت برنامه هستهاي و افزايش قدرت ايران، چپگرايان آمريكاي لاتين، از عمدهترين چالشهاي پيش روي اوباماي تازه كار است.
چالشهاي فوق در شرايطي هستند كه تحليلگران معتقدند حتي در صورتيكه رئيسجمهور آمريكا با نهايت منطق و درايت در قبال اين بحرانها موضعگيري كند نيز سالها براي تصحيح اين اشتباهات و ترميم چهره منفور آمريكا در ميان كشورهاي دنيا زمان نياز دارد.
پس از فشارهاي مردم و مراجع به دولت عراق مبني بر عدم امضاي توافقنامه امنيتي، كابينه مالكي هفته گذشته اصلاحاتي را در پنج بند ايجاد كرد و آن را در اختيار دولت آمريكا قرار داد در حاليكه مخالفت مردم و گروه هاي سياسي عراق با توافقنامه امنيتي بغداد و واشنگتن هر روز ابعاد تازه تري به خود ميگيرد.
تهدید مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه در صورت عدم پذیرش توافقنامه امنیتی از سوی عراق، نیروهای آمریکایی خاک این کشور را ترک کرده و دولت را در مواجه با بحرانها تنها میگذارند، تنها یک بلوف سیاسی و اولتیماتومی در بستر جنگ روانی است که با هدف افزایش فشار بروی دولتمردان عراق صورت میگیرد و معطوف به ایجاد بستر نهایی برای انعقاد توافقنامه امنیتی است.
اين درحالي است كه عراق در تازهترين پيشنهاد خود براي اصلاح پيشنويس توافقنامه خواستار اصلاح برخي بندها شده است تا آمريكا ضرورتا تا پايان سال 2011 از عراق خارج شود، عراق را پايگاه حمله به كشورهاي همسايه نكند، عراق اجازه بازرسي "بستههاي پستي" ارتش آمريكا را كه به عراق وارد و از آن خارج ميشود، داشته باشد، حق قضاوت در حق سربازان و افراد آمريكايي متخلف در عراق با كميته مشترك عراقي-آمريكايي داشته باشد و ديگر اينكه ابهام برخي بندهاي توافقنامه رفع شود.
اين بندهاي اصلاح شده از سوي دولت عراق در اختيار دولت آمريكا قرار گرفت و قرار است دولت بوش نظر نهايي خود را در قبال تغييرات داده شده در اين توافقنامه اعلام كند.
انتظار ميرود كه دولت بوش هفته جاري به اصلاحات دولت عراق در توافقنامه امنيتي پاسخ دهد.
برخي نمايندگان عراق اعلام كردهاند كه كشورشان از طرف آمريكايي انتظار پاسخ مناسب را دارد و طرفهايي سياسي در عراق به علائمي دست يافتند كه نشان ميدهد واشنگتن تمايل به امضاي توافقنامه برابر و همسان با دولت عراق را دارد.
عراق خواهان توافقنامهاي نيست كه بر پايه سود و زيان استوار باشد، اين توافقنامه بايد به آرزوهاي ملت عراق و رهبران سياسي ملي اين كشور پاسخ بدهد در حاليكه آمريكاييها تاكنون چنين اعتقاداتي را بي پاسخ گذاشته وم حتي در دو نوبت از خاك عراق براي حمله به برخي همسايگان اين كشور استفاده كردند.
از طرفي ديگر مخالفتهاي مردمي با امضاي توافقنامه امنيتي در عراق همچنان ادامه دارد و شهر نجف ديروز شاهد تظاهرات گسترده مردمي بود.
مردم شهر نجف در اين تظاهرات حمايت خود را از درخواست مرجعيت ديني مبني بر لزوم تضمين حقوق ملت عراق و عدم نقض حاكميت اين كشور اعلام كردند.
تظاهركنندگان بيانيهاي را در پايان اين تظاهرات صادر كردند و طي آن از دولت و پارلمان اين كشور خواستند كه از امضاي توافقنامه امنيتي با آمريكا خودداري كنند و با صراحت اعلام كردند كه توافقنامهاي را كه به حاكميت عراق ضربه بزند و عراق را به ميداني براي آزار و اذيت كشورهاي همسايه تبديل كند، نمي پذيرند.
از سوي ديگر دولت عراق متعهد شد كه در صورت تكميل و پايان مذاكرات اين كشور با طرف آمريكايي درباره توافقنامه امنيتي، كشورهاي همسايه را در جريان مفاد آن قرار دهد.
اين در حالي است كه اختلافات دولتهاي آمريكا و عراق در مورد پيش نويس توافقنامه امنيتي نيز همچنان ادامه دارد و از سوي ديگر با نزديك شدن به زمان پايان ماموريت نيروهاي آمريكايي در عراق، واشنگتن براي تعيين تكليف وضعيت سربازان خود در اين كشور با فشار مضاعفي مواجه شده است و در مقابل به تهديد مقامات عراقي براي امضاي اين توافقنامه امنيتي روي آوردهاند.
روزنامه فرامنطقهاي الحيات در گزارشي فاش كرد كه آمريكا در جديدترين اقدام، پيامي بشدت تهديدآميز براي سران بغداد فرستاده و در آن هشدار داده كه اگر عراق توافقنامه امنيتي را امضا نكند بر اثر قطع حمايت آمريكا از عراق، امنيت، اقتصاد و نهادهاي دولتي اين كشور از بين ميرود.
حتي در اين زمينه برخي از مقامات عراقي از جمله كردها با آمريكاييها يكصدا شده و به تهديد روي آوردهاند.
اين درحالي است كه مخالفتهاي مردمي با امضاي توافقنامه امنيتي هر روز ابعاد تازهاي به خود ميگيرد ، در اين ميان خبرگزاريها ، سايتها و پايگاهاي خبري و تلويزيونهاي خارجي با پوشش گسترده اخبار مربوط به توافقنامه امنيتي، مخاطبان را در جريان تحولات مربوط به آن قرار ميدهند.
رسانههاي غربي به طور زيركانهاي تلاش دارند حضور نيروهاي آمريكايي را در عراقي به عنوان يك ضرورت اجتناب ناپذير جلوه دهند و اينگونه در ذهن مخاطب القاء كنند كه خروج نيروهاي خارجي از عراق به معناي بازگشت بيثباتي و هرج و مرج به اين كشور جنگ زده است تا امضاي اين توافقنامه را يك نياز مبرم براي عراقيها نشان دهند بدون اينكه به برجسته سازي ديگر بندهاي اين توافقنامه كه به عقيده مردم و مراجع و مقامات سياسي اين كشور ناقض حاكميت و استقلال اين كشور بپردازند و مخالفتهاي مردمي و مرجعيت در قبال اين توافقنامه كه يك كاپيتولاسيون محسوب ميشود، را بيان كنند.
با این وجود چند مسئله مطرح است؛
اول، مذاکره و رایزنی جهت رسیدن به تفاهم در مورد مفاد اختلاف آمیز بین بغداد و واشنگتن؛
دوم، فضاسنجی و افکارسنجی برای ایجاد بستر مناسب در سطح افکار عمومی منطقه و داخل عراق با هدف رسیدن به زمان مناسب جهت تصویب نهایی توافقنامه امنیتی
سوم؛ افزایش فعالیت و تحرکات دیپلماتیک آمریکا در سطح منطقه با هدف جلب نظر همسایگان عراق برای انعقاد توافقنامه امنیتی.
دراین راستا ترکیه گرچه ظاهرا با ایجاد پایگاه های نظامی در منطقه مخالف است اما بهواسطه نیازی که به آمریکا و کشورهای غربی از حیث الحاق به ناتو و اتحادیه اروپا دارد، همچنین با توجه به استقرار پایگاه نظامی امریکایی در خاک این کشور، در مجموع جز کشورهای موافق انعقاد توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن قرار میگیرد. ایران مخالف قطعی این توافقنامه است و سوریه نیز تحت فشار امریکا - بهویژه پس از ترور رفیق حریری-خود را با الزامات ناشی از استراتژی های امنیت ملی امریکا در خاورمیانه هماهنگ کرده است.
اما به به رغم اين نرمشها در قبال توافقنامه امنيتي، به گفته سخنگوي دولت عراق امضاي اين توافقنامه تا قبل از انتخابات آمريكا بعيد به نظر ميرسد چرا كه با مشكلات فراواني مواجه است.
آمريكا براي انجام تجاوزكاري و اقدامات تروريستي احتياج به توافقنامه امنيتي ندارد لذا بدون امضاي توافقنامه امنيتي با عراق، خاك عراق را براي حمله به همسايگان اين كشور به كار گرفت و به خاك سوريه حمله كرد.
آمريكا در حالي خاك سوريه را مورد حمله قرار داد كه دولتمردان عراق و آمريكا در طول سالهاي گذشته و به ويژه پس از طرح توافقنامه امنيتي كه علاوه بر مردم عراق كشورهاي همسايه عراق را نيز نگران كرده است كه مبادا خاك عراق به عنوان پايگاه آمريكا براي حمله و تجاوز نظامي و امنيتي به همسايگان عراق به ويژه همسايگاني كه مخالف اشغال عراق و سياستهاي سلطهگرانه آمريكا در منطقه ميباشند مورد استفاده قرار گيرد، اظهار داشتهاند كه اراضي عراق هرگز پايگاهي براي حمله به كشورهاي همسايه عراق نخواهد بود اما اكنون نخستين مورد نقض آشكار اين موضوع و بر ملا شدن دروغ پردازي سران كاخ سفيد، با حمله بالگردهاي آمريكا به خاك سوريه عملي شد.
در حمله عصر يكشنبه اين هفته چهار بالگرد ارتش آمريكا از خاك عراق به منطقه مسكوني در منطقه "البوكمال" و محله "السكريه" واقع در عمق پنج كيلومتري خاك سوريه، هشت غير نظامي شامل افراد سه خانواده متشكل از زن و مرد و كودك بشهادت رسيدند و 14 نفر ديگر مجروح شدند.
* حمله به پاكستان و سوريه بدون توافقنامه امنيتي
اهداف و انگيزههاي آمريكا از اين تجاوز اشكار به خاك سوريه و نيز اقذامات و تجاوزات مشابه به خاك پاكستان از طريق افغانستان نشان ميدهد كه آمريكا براي تحقق اهداف نامشروع خود و براي ارتكاب هرگونه جنايت، تجاوز و اقدام تروريستي نيازي به توافقنامه و توجه به قوانين بينالمللي و حقوق بشر ندارد و به سادگي در اثر سست بودن جايگاه، پايگاه مراكز و ارگانهاي بينالمللي، مرتكب نقض قوانين مهم بينالمللي ميشود.
ديدگاههاي مختلفي در باره عوامل گسترش دامنه تجاوزات ارتش آمريكا در عراق، پاكستان، سوريه و افغانستان و ساير نقاط جهان و همچنين مداخله آشكار سياسي، نظامي، اقتصادي و امنيتي در ساير كشورها مطرح ميشود.
1 – برخيها بر اين اعتقادند كه اين تجاوزات دليل خوبي براي منحرف كردن افكار عمومي آمريكا از شكستهاي سياسي و بحران اقتصادي آمريكا كه جهان را نيز فرا گرفته ميباشد و نشان ميدهد كه مشكل امنيت كاخ سفيد در خارج از مرزها به عنوان اولويت نخست است.
2- گروهي ديگر نيز بر اين اعتقادند كه صلح خاورميانه و آناپوليس در آخرين لحظات رياست بوش بر كاخ سيد به نتيجه نرسيده است و آمريكا تلاش ميكند با كمك دوستان منطقهاي خود، طرح اعراب را كه شمعون پرز، رئيس رژيم صهيونيستي هم آن را پذيرفته به فلسطينيان تحميل كند لذا فشار همهجانبه به سوريه و ايران و مقاومت اسلامي و گروههاي جهادي براي همسو كردن آنها با جريان آمريكايي صهيونيستي ميتواند در اين راستا ارزيابي شود.
3- عدهاي ديگر بر اين باورند كه خانم "زيپي ليوني" در معرفي كابينه با مخالفت حزب مذهبي شاس ناكام ماند و رسماً درخواست برگزاري انتخابات زودرس را مطرح كرد. وضعيت بهم ريخته داخلي رژيم صهيونيستي از يكسو و شرايط داخلي جامعه آمريكا در آستانه انتخابت رياست جمهوري و نيز بحران اقتصادي بوش و آشكار شدن شكست احتمالي جمهوريخواهان و پيروزي اوباما آمريكائيها را وادار كرده است تا بحرانهاي مقطعي در منطقه ايجاد كرده و از آنها بهره برداري كنند.
4- برخي ديگر از تخليلگرالن ديگر نيز بر اين باورند كه اين اقدام آمريكا ميتواند پاسخي روشن به مخالفت ملت مظلوم عراق باشد كه با تمام وجود با توافقنامه ننگين امنيتي آمريكا با عراق مخالفت كردهاند و با انگيزه تهديد و عدم احتياج به توافقنامه در تعقيب اهداف مختلف آمريكا در منطقه اي تجاوز صورت گرفته است.
خبر تجاوز نظامي آمريكا در رسانههاي روز دوشنبه منطقه و جهان به ويژه مطبوعات عراق بازتاب وسيعي داشت و از آن به عنوان نخستين حمله آمريكا به كشورهاي همجوار عراق از طريق خاك عراق ياد شده است. آمريكاييها اعلام كردهاند كه در حال تحقيق و تفحص درباره اين حادثه هستند، اين در حالي است كه دولت سوريه در اولين واكنش با محكوميت اين تجاوز آشكار، كاردار آمريكا و عراق در دمشق را فراخواند و اعتراض خود را به اين تجاوز آشكار نظامي اعلام و آمريكا را مسؤول همه جوانب اين تجاوز و شهادت افراد بيگناه اعلام كرد و از عراق به خاطر استفاده از خاكش توسط يك كشور خارجي عليه سوريه توضيح خواست.
"فيصل مقداد" قائم مقام وزارت امور خارجه سوريه در جلسه احضار كاردار عراق و آمريكا، حق سوريه در پاسخ به هرگونه تجاوزي عليه كشورش را محفوظ دانست.
اين در حالي است كه بغداد در سالهاي اخير همواره ادعا كرده بود كه عراق هرگز اجازه نميدهد اراضي اين كشور به پايگاهي براي حمله به كشورهاي همجوار تبديل شود اما بهرغم ذكر اين عبارت در متن قانون اساسي عراق، نيروهاي آمريكايي بدون توجه به آن دست به اين حمله كمسابقه زدند.
طبيعتاً آمريكاييها پس از جمعبندي نظرات خود، پاسخ خواهند داد كه در تعقيب عناصر تروريست القاعده، محل تجمع آنها را در خاك سوريه مورد حمله قرار دادهاند تا با حمله تجاوزكارانه و تروريستي به خاك يك كشور مستقل، آن كشور را متهم به حمايت از تروريستها هم بنمايند و با يك تير دو نشان بزنند.
حال اين سؤال مطرح است كه آيا سوريه به عنوان يكي از كشورهاي محور مقاومت در مقابل صهيونيستها و حامي مقاومت اسلامي و گروههاي جهادي، با اين فشارها در صف موافقين سياستهاي آمريكا و رژيم صهيونيستي و در كنار عربستان سعودي، مصر، اردن و ديگر كشورها قرار خواهد گرفت و آمريكا به خواست خود نزديك ميشود.
بسياري از كارشناسان و تحليلگران سياسي بر اين اعتقادند كه تجربه سوريها در مقابل آمريكا و رژيم صهيونيستي آنقدر زياد و تاريخي است كه نه تسليم اين فشارها خواهند شد و نه فريب دروغپردازيهاي آنها در مذاكرات صلح را خواهند خورد.
حال درباره اين تجاور همانطوريكه در رسانههاي منطقه نيز بازتاب وسيعي داشته است، از هماكنون فرضها و گمانهزنيهايي مطرح مي شود.
- اينكه منطقه "البوكمال" محل بمباران شده از مناطق مهم تردد گروههاي مسلح به داخل عراق است.
- برخي اين اقدام آمريكا را در راستاي سنجش واكنش همسايگان عراق در قبال تجاوز از خاك عراق به آنها توسط اشغالگران عنوان كردهاند.
- و نهايتاً برخي نيز اين اقدام آمريكاييها را در راستاي اقدامات تجسسي نيروهاي آمريكايي در داخل اراضي سوريه دانستهاند.
با توجه به مطالب گفته شده جاي بسي تأمل دارد كه با توجه به بن رسيدن مذاكرات مقاكات عراق و آمريكا درباره توافقنامه امنتي عراق – واشنگتن و مسير صعب العبور آن، آيا آمريكا بازهم خوب تجاوزگري خود را ادامه خواهد داد يا نه؟ كه بايد منتظر گذر زمان باشيم و اتفاقات آينده را نظاره كنيم.
درحاليكه اعتراضات به توافقنامه امنيتي عراق و آمريكا از سوي مردم، مرجعيت و بيشتر مقامات سياسي اين كشور همچنان ادامه دارد، اختلافات اساسي در بندهاي اين توافقنامه امضاي آن را همچنان در هالهاي از ابهام فرو برده است و برخي مراجع با تحريم هرگونه توافقنامهاي كه حاكميت عراق را خدشه دار كند، مسير اين توافقنامه صعب العبور كردند.
بحث توافقنامه امنيتي كه به يكي از موضوعات اصلي و جنجال برانگيز تبديل شده، امروز نيز در صدر اخبار مربوط به اين كشور و منطقه قرار داشت. تحريم اين توافقنامه به فتواي آيت الله حائري مرجه شيعيان در عراق، و مخالفتهاي شوراي وزيران و ديگر احزاب عراقي از ديگر موضوعات مورد توجه رسانهها بود. اين موضعگيريها در حالي صورت ميگيرد كه همچنان مفاد اصلي توافقنامه امنيتي آمريكا و عراق در هالهاي از ابهام قرار دارد.
اتحاديه وكلاي عرب در عراق با رد توافقنامه امنيتي، امضاي آن را با هدف تضمين ابقاي نيروهاي اشغالگر آمريكايي در عراق تا ابد دانستند و ابعاد جديدي از اين متن توافقنامه را منتشر كردند.
بر اساس بندهايي كه اين اتحاديه فاش كرده، دولت عراق و ادارات قضايي اين كشور حق ندارند نيروهاي آمريكايي و ساير افراد وابسته به آنها را مورد بازجويي قرار دهند، اين مصونيت همچنين شركتهاي امنيتي، اجتماعي و نظامي وابسته به آمريكا را نيز در بر ميگيرد.
اختيارات نظاميان آمريكايي از سوي دولت عراق مشخص نميشود و دولت حق ندارد درباره تحركات اين نظاميان و مساحت پادگانهاي آمريكايي و راههاي مورد استفاده آنان در عراق اظهارنظر كند. بر اين اساس نيروهاي آمريكايي حق دارند هر كسي را كه امنيت و صلح [مورد نظر آنها] را تهديد ميكند بدون داشتن مجوز از دولت يا سازمانهاي مربوطه دستگير كنند.
نيروهاي آمريكايي بر اساس متني كه اتحاديه وكلاي عرب از برخي از بندهاي توافقنامه منتشر كرده است حق دارند هر كشوري را كه امنيت و صلح جهاني و منطقهاي را تهديد ميكند از خاك عراق مورد حمله قرار دهند و دولت عراق نميتواند از استفاده از آب، خاك و فضاي اين كشور در حمله به كشورهاي ديگر جلوگيري كند.
همچنين بر اساس اين بندها تعيين سقف زماني براي حضور طولانيمدت نيروهاي آمريكايي به شرايط عمومي عراق باز ميگردد.
در حاليكه اين بندها كوچكترين تغييري در متن اصلي توافقنامه پيشين نشان نميدهد، خبرگزاري آسوشيتدپرس با انتشار متن جديدي از توافقنامه امنيتي از برخي اصلاحات در آن خبر داده بود.
در يكي از بندهاي منتشر شده از اين خبرگزاري آمده است كه چنانچه آمريكاييها مرتكب "جرمي بزرگ" در خارج از پايگاهها و در خارج از اوقات كاريشان شوند، عراق حق دادگاهي كردن نظاميان آمريكايي، كارمندان غيرنظامي پيمانكار وزارت دفاع را دارد. اين در حالي است كه تعريف دقيقي از جرم بزرگ، زمان كاري و مأموريتي سربازان آمريكايي در اين بند ارائه نشده است.
اخبار ضدونقيض درباره مفاد توافقنامه امنيتي در حالي مطرح ميشود كه مقامات سياسي، مردم عراق و شخصيتهاي مذهبي در اين كشور همچنان امضاي اين توافقنامه را رد ميكنند.
ائتلاف واحد عراق، بزرگترين فراكسيون پارلماني اين كشور در نشست گستردهاي كه امروز با حضور تمامي اعضاي آن برگزار شد، امضاي توافقنامه امنيتي با آمريكا را كه ناقض حاكميت و تماميت ارضي اين كشور است، رد كرد.
شيخ " جلالالدين الصغير" رئيس فراكسيون ائتلاف واحد عراق با اشاره به مشكلات اساسي كه در متن جديد توافقنامه امنيتي وجود دارد گفت كه هفت نقطه از اين توافقنامه نياز به اصلاح و تغيير دارد و هنوز زود است كه از رد يا قبول امضاي توافقنامه امنيتي با آمريكا سخن به ميان آوريم، چون برخي مفاد اين توافق به بررسي و اصلاح نياز دارد.
مردم عراق چند روز قبل در اعتراض به امضاي توافقنامه امنيتي بغداد- واشنگتن تظاهرات ميليوني برگزار كرده و با سر دادن شعار "مرگ بر آمريكا" خواستار خروج اشغالگران از عراق شدند.
از جلوههاي قابل توجه به آتش كشيده شدن پرچم آمريكا و آدمكهايي از "جورج بوش"، رئيس جمهور آمريكا و "كاندوليزا رايس"، وزير امور خارجه اين كشور بود و برخي نيز پرچمهايي را بر تن كرده بودند كه بر روي آن نوشته شده بود "يا قائم آل محمد".
شركت كنندگان در تظاهرات شعارهاي "اشغالگران بيرون رويد"،" آمريكا هرگز هرگز" "شيطان هرگز هرگز" سر ميدادند و پلاكاردهايي حمل ميكردند كه بر روي آن نوشته شده بود "از اشغالگران ميخواهيم كه بيرون روند".
آيتالله سيستاني، مرجع شيعيان در عراق نيز همگام با مردم در اين كشور يكي از شروط اصلي امضاي توافقنامه با آمريكا را لغو اعطاي مصونيت قضائي نيروهاي آمريكايي و محاكمه آنها در دادگاههاي عراق در صورت ارتكاب جرم دانست.
"جواد طالب" مشاور ابراهيم جعفري در گفتوگو با خبرگزاري فارس با بيان اينكه در ديدار نوري المالكي، نخستوزير عراق با آيتالله سيستاني مرزبنديهاي مورد قبول مرجعيت و ملت عراق تعيين شد، گفت: آيت الله سيد علي سيستاني مرجع عاليقدر شيعه در عراق در اين ديدار تأكيد كردند كه نيروهاي آمريكايي اعم از نظاميان و يا شركتهاي امنيتي و اقتصادي آنها در صورتي كه مرتكب جرمي شوند، بايد در دادگاههاي عراق و طبق قانون عراق محاكمه شوند.
مقامات عراق نيز بارها تأكيد كردهاند تضميني نداريم كه آمريكا به اين شروط تن دهند و يا اينكه آنها را اجرا كنند ولي اگر آنها بخواهند مخالفت كنند با برخوردهاي ديگري در صحنه عراق مواجه ميشوند.
از سوي ديگر "جان هاتن" وزير دفاع جديد انگليس در سفري اعلام نشده وارد بغداد شد و بلافاصله پس از ورود به ديدار نوري المالكي شتافت و خواستار امضاي قراردادي امنيتي ميان انگليس و عراق شده بود.
مالكي نيز در بيانيهاي كه توسط دفتر وي پس از ديدار با وزير دفاع انگليس صادر شد، تصريح كرد كه عراق تيم مذاكرهكنندهاي را براي بحث درباره آينده نيروهاي انگليس در عراق منصوب خواهد كرد.
به هرحال ترديدي نيست كه امضاي توافقنامه امنيتي بغداد و واشنگتن با توجه به مشكلاتي كه براي آمريكا در عراق ايجاد شده، در دوره بوش به امضا نخواهد رسيد. مسير امضاي توافقنامه امنيتي بغداد واشنگتن روز به روز صعب العبورتر مي شود و اين مقامات جمهوريخواه را نگران كرده است. بوش و دولت آمريكا نيز كه از وضعيت خوبي در انتخابات رياستجمهوري برخوردار نيستند اگر نتوانند اين توافقنامه را به امضا برسانند، كارنامه 8 ساله خود در منطقه خاورميانه را با شكست كامل خواهد بست.
